Umów prezentację

Szkolenia wewnętrzne w firmie: jak je prowadzić bez działu szkoleń?

Szkolenie wewnętrzne prowadzi się bez działu szkoleń wtedy, gdy powstaje z procedury, która już istnieje, ma właściciela i kończy się zadaniem do wykonania. Materiał pisze osoba wykonująca pracę, a firma powtarza go przy każdym nowym pracowniku zamiast tłumaczyć na żywo.

Od czego zacząć, gdy nie ma działu szkoleń?

Bez działu szkoleń zaczyna się od trzech tematów, które i tak tłumaczy się każdej nowej osobie. Zapisanie ich raz zwraca się przy drugim wdrożeniu, a jednocześnie porządkuje procedurę, bo pisanie szkolenia ujawnia luki w opisie pracy.

  1. 1

    Wybierz trzy tematy

    Te, które powtarzają się przy każdym wdrożeniu i przy zmianie stanowiska.

  2. 2

    Znajdź procedurę

    Szkolenie jest nadbudową nad procedurą, nie osobnym dokumentem. Brak procedury oznacza, że najpierw powstaje procedura.

  3. 3

    Dopisz kontekst

    Po co to robimy, gdzie najczęściej pojawia się błąd, co zrobić, gdy coś pójdzie nie tak.

  4. 4

    Dodaj sprawdzenie

    Zadanie do wykonania w realnej pracy, na przykład przyjęcie jednej sprawy pod okiem opiekuna.

  5. 5

    Wskaż eksperta

    Osoba, do której idzie pytanie po szkoleniu. Bez tego wiedza wraca do kanałów prywatnych.

Jak długie ma być szkolenie wewnętrzne?

Szkolenie wewnętrzne powinno być na tyle krótkie, żeby dało się je przejść w jednym podejściu, na przykład kilkanaście minut na temat. Dłuższy materiał zostaje porzucony w połowie, a zespół wraca do pytania na czacie, czyli do stanu wyjściowego.

FormatKiedy się sprawdzaCzego wymaga
Tekst z krokamiCzynność powtarzalna, dużo szczegółówDobrej procedury
Nagranie ekranuPraca w systemieKrótkiego scenariusza i aktualizacji przy zmianie ekranów
Spotkanie na żywoTemat wymagający dyskusjiNotatki, która zostanie po spotkaniu
Praca pod okiemCzynność ryzykowna albo rzadkaCzasu opiekuna

W małej firmie najlepiej sprawdza się połączenie dwóch formatów: krótki tekst z krokami, który zostaje na stałe, i jedno wspólne przejście przez czynność z opiekunem. Nagranie ekranu jest wygodne, ale starzeje się przy każdej zmianie wyglądu systemu, więc warto nim pokrywać rzeczy stabilne, a nie ekrany, które akurat są przebudowywane.

Jak powiązać szkolenia z onboardingiem?

Szkolenia są biblioteką, onboarding jest ścieżką przez tę bibliotekę. Ta sama treść służy nowej osobie i osobie zmieniającej stanowisko, z tą różnicą, że przy wdrożeniu ma kolejność, termin i potwierdzenie wykonania.

  • Biblioteka: tematy niezależne od stanowiska, dostępne zawsze.
  • Ścieżka wdrożenia: wybór tematów w kolejności, z terminem na ukończenie.
  • Punkty kontrolne: kroki, które wymagają akceptacji opiekuna, a nie tylko odhaczenia.
  • Powrót do materiału: po wdrożeniu treść zostaje dostępna, bo pierwsze samodzielne wykonanie czynności bywa za miesiąc.

Plan pierwszego tygodnia i checklistę wdrożenia opisujemy osobno na stronie o onboardingu pracownika. Tu chodzi o materiał, który przez tę ścieżkę przechodzi.

Jak sprawdzić, czy szkolenie zadziałało?

Skuteczność szkolenia sprawdza się po pracy, nie po teście. Miarą jest liczba pytań o ten sam temat po szkoleniu i liczba błędów w pierwszych wykonaniach czynności. Test wiedzy mierzy zapamiętanie, a firmę interesuje wykonanie.

  • Pytania o temat w pierwszym miesiącu po szkoleniu: spadek oznacza, że materiał odpowiada na właściwe pytania.
  • Błędy w pierwszych pięciu wykonaniach czynności: pokazują, czego w materiale brakuje.
  • Czas do pierwszego samodzielnego wykonania: miara skuteczności wdrożenia.
  • Opinia po wdrożeniu: jedno pytanie otwarte wystarcza, żeby wyłapać brakujący krok.

Co o szkoleniach pracowników mówi Kodeks pracy?

Kodeks pracy nakłada na pracodawcę trzy obowiązki, które dotyczą także firmy bez działu szkoleń: zaznajomić nową osobę z zakresem obowiązków i sposobem wykonywania pracy, opłacić szkolenia niezbędne do pracy oraz przeszkolić z BHP przed dopuszczeniem do pracy.

  • Art. 94 pkt 1: pracodawca zaznajamia pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach i podstawowymi uprawnieniami.
  • Art. 94(13): szkolenia niezbędne do wykonywania pracy, wymagane przepisem, układem, regulaminem albo umową, oraz szkolenia odbywane na polecenie przełożonego odbywają się na koszt pracodawcy i w miarę możliwości w godzinach pracy. Czas szkolenia poza normalnymi godzinami pracy wlicza się do czasu pracy.
  • Art. 237(3): nie wolno dopuścić do pracy osoby bez wymaganych kwalifikacji i dostatecznej znajomości zasad BHP, a pracodawca zapewnia szkolenie BHP przed dopuszczeniem do pracy i szkolenia okresowe.

Wniosek praktyczny: szkolenie wewnętrzne zlecone przez przełożonego planuje się w godzinach pracy, a zapis, kto i kiedy je ukończył, jest dowodem zaznajomienia z pracą. To informacja ogólna: w konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem albo specjalistą BHP.

Jak to działa w EXCORE?

W EXCORE moduł Szkolenia jest biblioteką z treścią, wideo, zakładkami i załącznikami, z przypisaniami, terminami i rejestrem ukończeń. Szkolenie przypisuje się osobom albo całej roli, a system pilnuje terminu, ważności i zaświadczenia. Onboarding prowadzi ścieżki wdrożenia z etapami, krokami i terminami.

  • Szkolenie ma tytuł, krótki opis, kategorię, status i szacowany czas. Pracownik widzi tylko opublikowane, a przy publikacji zespół dostaje powiadomienie w aplikacji.
  • Przypisanie ma termin wykonania w dniach, a szkolenie może mieć ważność w miesiącach. Osoba, która dołączy do roli później, dostaje szkolenie automatycznie, a przed końcem ważności system zakłada odnowienie.
  • Przypomnienia o otwartym przypisaniu dostaje pracownik i jego przełożony, przed terminem i po nim. Po ukończeniu powstaje zaświadczenie PDF z numerem, które może trafić do teczki pracownika.
  • Rejestr szkoleń pokazuje każdą osobę w każdym szkoleniu: stan, termin, datę ukończenia i ważność.
  • Ścieżka onboardingu ma tryb sekwencyjny, dowolny albo mieszany, terminy kroków, kroki wymagające akceptacji i quiz z minimalnym wynikiem. Regułą można ją przypisywać automatycznie po zatrudnieniu.
  • Do szkoleń i kroków wdrożenia przypisuje się ekspertów, a treści opublikowane mogą być źródłem dla asystenta wiedzy.

Uczciwie o granicach: samo pole „Obowiązkowe” przy szkoleniu jest etykietą, a obowiązek powstaje dopiero przez przypisanie roli albo osobom. Szkolenia nie mają własnych testów, quiz jest częścią kroku onboardingu. Szkolenia dodaje i publikuje administrator. Lista oczekujących na wdrożenie jest otwarta.

Pytania

Kto powinien prowadzić szkolenia wewnętrzne dla pracowników?

Osoba, która wykonuje daną pracę, przy wsparciu kogoś, kto zredaguje materiał. Szkolenie napisane przez osobę nieznającą pracy pomija wyjątki, czyli to, co najczęściej powoduje błędy.

Czy szkolenie wewnętrzne zastępuje szkolenie BHP?

Nie. Szkolenia wymagane przepisami, w tym BHP, mają własne zasady, programy i dokumentację. Materiał wewnętrzny może je uzupełniać, ale ich nie zastępuje. W rejestrze szkoleń można natomiast pilnować ich terminów ważności.

Jak często odświeżać materiały?

Przy każdej zmianie procedury, na której szkolenie stoi, oraz raz w roku. Nagrania ekranu starzeją się szybciej niż tekst, bo zmienia się wygląd systemów.

Czy potrzebny jest test na koniec?

Rzadko. Lepiej działa zadanie w realnej pracy z akceptacją opiekuna, bo mierzy wykonanie, a nie zapamiętanie treści.

Źródła

  1. Kodeks pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245), art. 94 pkt 1, art. 94(13), art. 237(3)

EXCORE jest otwierany dla pierwszych firm.

Zobaczmy, czy pasuje do Twojej organizacji. Zostaw kontakt, a umówimy prezentację.

Umów prezentację

Czytaj też