Jak sprawdzić, czy kontrahent lub towar jest objęty sankcjami?

Lista krajowa nie powiela środków z list unijnych wobec tych samych osób (art. 2 ust. 2 ustawy), więc sprawdzenie jednej listy nie zastępuje drugiej.

1. 1

   Zbierz dane

   Pełna nazwa, numer rejestrowy, kraj, adres, zarząd, wspólnicy. Poproś kontrahenta o strukturę własności.

2. 2

   Sprawdź beneficjenta rzeczywistego

   Dla polskich spółek w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR), dla zagranicznych w rejestrach kraju siedziby.

3. 3

   Przeszukaj listy

   Podmiot, beneficjentów i członków zarządu na liście skonsolidowanej UE i liście MSWiA, z wariantami pisowni i transliteracji.

4. 4

   Oceń własność i kontrolę

   Według wytycznych Rady UE kryterium własności to posiadanie ponad 50% praw własności albo pakietu większościowego. Komisja Europejska wskazuje, że udziały kilku osób z listy się sumuje. Osobno ocenia się kontrolę.

5. 5

   Zapisz wynik

   Data, zakres sprawdzenia, źródła, wersja listy i osoba sprawdzająca. To dowód należytej staranności.

6. 6

   Powtarzaj

   Listy się zmieniają. Stałych kontrahentów sprawdzaj okresowo i przed każdą większą transakcją.

• Porównaj dane identyfikacyjne z wpisem na liście: datę urodzenia, numer rejestrowy, adres, kraj.
• Nie udostępniaj podmiotowi z listy środków finansowych ani zasobów gospodarczych, także pośrednio.
• Rozporządzenia 269/2014 i 765/2006 nakładają obowiązek przekazywania informacji właściwym organom. Jego niedopełnienie wobec podmiotu z listy krajowej jest zagrożone karą pieniężną (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 kwietnia 2022 r.).
• Zapisz przebieg sprawdzenia i decyzję: kto, kiedy, na jakiej podstawie.

• Sprawdź kod na każdym poziomie szczegółowości. Wpis „ex” w załączniku obejmuje tylko część pozycji, opisaną słownie.
• Przy sprzedaży lub wywozie do państwa trzeciego towarów z załączników XI, XX, XXXV i XL eksporter zakazuje w umowie powrotnego wywozu do Rosji i powrotnego wywozu w celu wykorzystania w Rosji. To tak zwana klauzula no Russia (art. 12g rozporządzenia 833/2014). Wyjątkiem są kraje partnerskie z załącznika VIII.
• Firmy z UE dokładają wszelkich starań, żeby ich podmioty spoza Unii nie uczestniczyły w działaniach ograniczających skuteczność sankcji (art. 8a rozporządzenia 833/2014).
• Brak pozycji na liście nie oznacza zgody. Towar może być objęty innym reżimem albo kontrolą towarów podwójnego zastosowania.

Załączniki zmieniają się z kolejnymi pakietami sankcji, dlatego sprawdzaj wersję skonsolidowaną rozporządzenia z aktualną datą. Na dzień aktualizacji tej strony najnowsza wersja skonsolidowana rozporządzeń 833/2014 i 765/2006 w EUR-Lex nosi datę 24 lipca 2026 r.

W wypadku mniejszej wagi kara wynosi od 3 miesięcy do 5 lat (art. 15 ust. 2a). Gdy czyn popełniono w zakresie działalności przedsiębiorcy, za sprawcę uznaje się osobę odpowiedzialną za zawarcie transakcji handlowej (art. 15 ust. 3). Rozporządzenie 833/2014 wyłącza odpowiedzialność podmiotu, który nie wiedział i nie miał uzasadnionego powodu przypuszczać, że jego działania mogą naruszyć zakaz (art. 10). Zapis sprawdzeń pomaga to wykazać. Że to nie jest teoria, pokazuje komunikat Krajowej Administracji Skarbowej z 21 kwietnia 2026 r.: naczelnik urzędu celno-skarbowego nałożył na spółkę 20 mln zł kary za wywóz samochodów, które przez Białoruś trafiały do Rosji.

• Sprawdź kod: jeden kod CN albo nazwa towaru, wynik z reżimem, załącznikiem, artykułem, kierunkiem i linkiem do tekstu aktu w EUR-Lex.
• Sprawdź listę: do 500 pozycji naraz, z eksportem CSV z wersją danych i datą.
• Obserwowane kody: do 1000 kodów pod stałym nadzorem, z powiadomieniem, gdy wynik się zmieni.
• Historia sprawdzeń: kto, kiedy, o co pytał i jaki był wynik. Wpisów nie da się poprawić ani usunąć, a potwierdzenie można wydrukować.
• Wynik „Brak dopasowania” zawsze ma ostrzeżenie, że nie oznacza zgody.

Wynik z dodatku ma charakter informacyjny. Tekst nie zastępuje porady, więc w konkretnej transakcji warto skonsultować się z prawnikiem albo doradcą celnym.