Umów prezentację

Rekompensata 40 euro od każdej faktury: kiedy się należy i jak ją policzyć?

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności to stała kwota 40, 70 albo 100 euro, której przedsiębiorca może żądać od kontrahenta za fakturę zapłaconą po terminie. Należy się bez wezwania, od dnia, w którym powstaje prawo do odsetek. Wysokość zależy od wartości świadczenia, a euro przelicza się po średnim kursie NBP z końca poprzedniego miesiąca.

Kalkulator

Rekompensata 40, 70 albo 100 euro w złotych

Wpisz kwotę z faktury i dzień, w którym minął termin płatności. Kalkulator dobierze próg z art. 10 ustawy i przeliczy go po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedniego miesiąca. Rekompensata należy się od każdej faktury osobno.

zł

Z tej daty bierze się miesiąc kursu: ostatni dzień roboczy miesiąca wcześniej.

zł

Zostaw 0, żeby użyć kursu pobranego z NBP. Wpisany kurs ma pierwszeństwo.

Rekompensata od tej faktury

40 euro

Wpisz kurs, żeby przeliczyć na złote.

Jak to policzono
Prógdo 5 000 zł
Kwota (art. 10 ust. 1)40 euro
Kurs–
W złotych–

Stan na 19.09.2026, stawki: art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1790). Kurs pobieramy z publicznego API NBP w Twojej przeglądarce. Wynik ma charakter informacyjny.

Kiedy przysługuje rekompensata 40 euro?

Rekompensata przysługuje, gdy obie strony transakcji działają jako przedsiębiorcy albo podmioty z nimi zrównane, wierzyciel wykonał swoje świadczenie i nie dostał zapłaty w terminie z umowy. To wynika z art. 10 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

  • Transakcja handlowa: umowa o odpłatną dostawę towaru lub odpłatne świadczenie usługi, zawarta w związku z działalnością stron (art. 4 pkt 1).
  • Strony: przedsiębiorcy, osoby wykonujące wolny zawód, podmioty publiczne i inne wymienione w art. 2. Umowa z konsumentem nie daje prawa do rekompensaty.
  • Wierzyciel spełnił swoje świadczenie, czyli dostarczył towar albo wykonał usługę (art. 7 ust. 1 pkt 1).
  • Zapłata nie wpłynęła w terminie określonym w umowie (art. 7 ust. 1 pkt 2). Ustawa nie przewiduje minimalnej liczby dni opóźnienia.
  • Nie trzeba wysyłać wezwania. Ustawa mówi wprost, że rekompensata przysługuje „bez wezwania”.

Ustawy nie stosuje się między innymi do długów objętych upadłością lub restrukturyzacją od dnia jej ogłoszenia albo otwarcia, do umów o czynności bankowe i do umów zawieranych wyłącznie między jednostkami sektora finansów publicznych (art. 3).

Ile wynosi rekompensata: 40, 70 czy 100 euro?

Kwota zależy od wartości świadczenia pieniężnego, czyli wynagrodzenia za towar lub usługę. Progi są w art. 10 ust. 1 ustawy (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1790).

Wartość świadczeniaRekompensataPrzepis
nie przekracza 5 000 zł40 euroart. 10 ust. 1 pkt 1
wyższa niż 5 000 zł, ale niższa niż 50 000 zł70 euroart. 10 ust. 1 pkt 2
równa lub wyższa od 50 000 zł100 euroart. 10 ust. 1 pkt 3

Jeśli realne koszty odzyskania długu są wyższe, na przykład opłacona firma windykacyjna, wierzyciel może żądać także zwrotu nadwyżki „w uzasadnionej wysokości” (art. 10 ust. 2). Roszczenia o rekompensatę nie można zbyć (art. 10 ust. 4).

Czy rekompensata należy się od każdej faktury?

Tak, jeśli każda faktura dokumentuje osobną transakcję. Polska ustawa wiąże rekompensatę z transakcją handlową (art. 10 ust. 3), a Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 20 października 2022 r. w sprawie C-585/20 orzekł, że 40 euro należy się od każdej niezapłaconej w terminie transakcji wyrażonej w fakturze.

Trybunał dodał, że liczy się każda faktura także wtedy, gdy wierzyciel dochodzi kilku faktur łącznie w jednym roszczeniu. Przykład: firma-przyklad.pl wystawiła klientowi dziesięć faktur po 3 000 zł za dziesięć osobnych dostaw i każda wpłynęła po terminie. Rekompensata to 10 × 40 euro, a nie jednorazowe 40 euro za cały dług.

Gdy strony umówiły się na płatność w częściach, rekompensata przysługuje w stosunku do każdej niezapłaconej części (art. 11 ust. 2 pkt 2).

Jaki kurs euro przyjąć do przeliczenia?

Średni kurs euro ogłoszony przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne (art. 10 ust. 1a). Termin płatności 15 października oznacza kurs z ostatniego dnia roboczego września.

  1. 1

    Ustal dzień wymagalności

    Punktem wyjścia jest termin płatności z umowy lub faktury. Gdy wypada w sobotę albo dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa następnego dnia roboczego (art. 115 Kodeksu cywilnego).

  2. 2

    Cofnij się o miesiąc

    Weź miesiąc poprzedzający miesiąc wymagalności.

  3. 3

    Znajdź ostatni dzień roboczy

    W archiwum tabeli A NBP odszukaj ostatnią tabelę z tego miesiąca.

  4. 4

    Pomnóż

    Kwotę 40, 70 lub 100 euro pomnóż przez kurs średni i zaokrąglij do grosza.

Kalkulator powyżej pobiera kurs z publicznego API NBP w Twojej przeglądarce i bierze miesiąc z daty, którą wpiszesz. Jeśli termin płatności wypada w ostatnim dniu miesiąca albo w dzień wolny, dzień wymagalności może przypaść już w kolejnym miesiącu, a wtedy zmienia się kurs. W takim przypadku ustal datę z prawnikiem i wpisz ją w kalkulatorze ręcznie.

Jak zażądać rekompensaty: nota obciążeniowa czy wezwanie?

Ustawa nie określa formy żądania. W praktyce wierzyciele wystawiają notę obciążeniową albo dopisują rekompensatę jako osobną pozycję w wezwaniu do zapłaty, a w sądzie dochodzą jej razem z należnością główną i odsetkami.

  • Na nocie wskaż fakturę, termin płatności, datę zapłaty (albo informację, że zapłaty nie ma), próg z art. 10 ust. 1, kurs NBP z numerem tabeli i kwotę w złotych.
  • Jedna nota może objąć wiele faktur, ale każda faktura to osobna pozycja z własnym kursem.
  • Rekompensaty można dochodzić w postępowaniu nakazowym: sąd wydaje nakaz zapłaty na podstawie umowy, dowodu spełnienia świadczenia i dowodu doręczenia faktury (art. 485 § 2¹ Kodeksu postępowania cywilnego).
  • Skutki podatkowe noty warto potwierdzić z księgowością albo doradcą podatkowym.

Kiedy rekompensata się przedawnia?

Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się po trzech latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 Kodeksu cywilnego). Ustawa o opóźnieniach nie ma własnego terminu przedawnienia rekompensaty.

Bieg przedawnienia zaczyna się od dnia wymagalności roszczenia (art. 120 § 1 KC). Samo wezwanie do zapłaty go nie przerywa. Przerywa go czynność przed sądem przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia albo uznanie roszczenia przez dłużnika (art. 123 § 1 KC).

Jak prowadzić rekompensaty w EXCORE?

W obszarze PRAWO jest pozycja Rekompensaty: moduł przegląda płatności, proponuje faktury zapłacone po terminie, dobiera próg 40, 70 albo 100 euro i przelicza go po kursie NBP z art. 10 ust. 1a. Z propozycji powstaje dokument rekompensaty z uzasadnieniem.

  • Regułę ustawiasz sam, na przykład od ilu dni opóźnienia system ma proponować rekompensatę i czy uwzględniać faktury jeszcze niezapłacone.
  • Moduł przesuwa termin z soboty i dnia wolnego na najbliższy dzień roboczy, pomija roszczenia przedawnione i pokazuje, skąd pochodzi data zapłaty: z wyciągu bankowego czy z wykrycia zmiany statusu.
  • Dokument można nadać Pocztą Polską z modułu Korespondencja, a dostęp do Rekompensat wymaga osobnej czynności przy roli: podgląd albo wystawianie.
  • Spór o dług prowadzisz w Sprawach prawnych: kwota dochodzona i odzyskana, terminy z przypomnieniami, historia pism i wpłat.

EXCORE nie jest programem księgowym i nie wystawia faktur. Ujęcie rekompensaty w księgach zostaje po stronie księgowości. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady, więc w konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem albo doradcą podatkowym.

Pytania

Czy rekompensata 40 euro należy się, gdy klient zapłacił dzień po terminie?

Tak. Prawo do rekompensaty powstaje razem z prawem do odsetek, czyli gdy wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie z umowy. Późniejsza zapłata należności głównej go nie znosi.

Czy trzeba wezwać dłużnika, żeby żądać rekompensaty?

Nie. Art. 10 ust. 1 ustawy mówi, że rekompensata przysługuje bez wezwania. Wezwanie przydaje się jednak jako dowód i pierwszy krok przed sądem.

Czy rekompensata należy się od konsumenta?

Nie. Ustawa dotyczy tylko transakcji handlowych między podmiotami wymienionymi w art. 2. Od osoby prywatnej można żądać odsetek za opóźnienie z Kodeksu cywilnego.

Jaki kurs przyjąć, gdy faktura była w euro?

Progi 5 000 i 50 000 zł są w złotych, a kwotę 40, 70 albo 100 euro przelicza się po kursie z art. 10 ust. 1a. Ustawa nie mówi, jak przeliczyć na złote wartość faktury walutowej, więc sposób warto potwierdzić z prawnikiem.

Źródła

  1. Ustawa z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1790 (ISAP)
  2. Wyrok TSUE z 20.10.2022, C-585/20 BFF Finance Iberia (EUR-Lex)
  3. Kodeks cywilny, art. 115, 118, 120, 123, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795 (ISAP)
  4. Kodeks postępowania cywilnego, art. 485, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468 (ISAP)
  5. NBP: kursy średnie walut, tabela A
  6. NBP Web API (api.nbp.pl)
  7. biznes.gov.pl: terminy zapłaty w transakcjach handlowych (rekompensata, odsetki)
  8. biznes.gov.pl: nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym

EXCORE jest otwierany dla pierwszych firm.

Zobaczmy, czy pasuje do Twojej organizacji. Zostaw kontakt, a umówimy prezentację.

Umów prezentację

Czytaj też