Fundacja rodzinna: co to jest, dla kogo i ile kosztuje?

• Beneficjentem może być osoba fizyczna albo organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego, także sam fundator (art. 30).
• Organy to zarząd, rada nadzorcza i zgromadzenie beneficjentów (art. 43). Rada nadzorcza jest obowiązkowa, gdy beneficjentów jest więcej niż 25 (art. 64).
• Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą tylko w zakresie z art. 5: między innymi zbywanie mienia, najem i dzierżawa, udział w spółkach i funduszach, obrót papierami wartościowymi, pożyczki dla spółek, w których ma udziały, i dla beneficjentów, a przy gospodarstwie rolnym także niektóra produkcja rolna i gospodarka leśna.
• Świadczenie dla beneficjenta nie może zagrażać wypłacalności fundacji wobec wierzycieli niebędących beneficjentami i zależy każdorazowo od jej bieżącej sytuacji finansowej (art. 36).

Ponieważ fundacja nie prowadzi zwykłej działalności operacyjnej, firmę rodzinną wnosi się do niej zwykle w postaci udziałów w spółce, która prowadzi biznes. Jednoosobową działalność trzeba najpierw przenieść do spółki.

1. 1

   Oświadczenie o ustanowieniu

   W akcie założycielskim albo w testamencie, w formie aktu notarialnego.

2. 2

   Statut

   Nazwa z oznaczeniem „Fundacja Rodzinna” (art. 3), szczegółowy cel, beneficjenci i ich uprawnienia, organy, wartość funduszu założycielskiego, zasady zmiany statutu i przeznaczenie mienia po rozwiązaniu fundacji (art. 26).

3. 3

   Spis mienia

   Fundator spisuje mienie wnoszone na fundusz założycielski, z wartością według stanu i cen z chwili wniesienia oraz wartością podatkową (art. 27).

4. 4

   Organy

   Zarząd, a gdy trzeba także rada nadzorcza. Członek zarządu nie może być jednocześnie członkiem rady (art. 69).

5. 5

   Fundusz założycielski

   Co najmniej 100 000 zł (art. 17), wniesiony przed wpisem do rejestru, a przy fundacji z testamentu w ciągu dwóch lat od wpisu.

6. 6

   Wpis do rejestru

   Rejestr prowadzi Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim (art. 4). Od aktu założycielskiego do wpisu działa fundacja rodzinna w organizacji (art. 23). Zgłoszenie trzeba złożyć w ciągu 6 miesięcy od aktu założycielskiego albo ogłoszenia testamentu, inaczej fundacja w organizacji ulega rozwiązaniu (art. 85).

Fundacja odpowiada solidarnie z fundatorem za jego zobowiązania powstałe przed jej ustanowieniem, w tym alimentacyjne, i nie można tego wyłączyć bez zgody wierzyciela (art. 8). Przykład: Jan Nowak ma spółkę z o.o. i dwoje dzieci, z których tylko jedno pracuje w firmie. Wnosi udziały do fundacji, dziecko z firmy zostaje członkiem zarządu fundacji i prezesem spółki, a oboje są beneficjentami. Firma nie dzieli się w spadku, a zasady wypłat opisuje statut.

• Rejestr decyzji z uzasadnieniem pokazuje radzie i beneficjentom, dlaczego zarząd zrobił to, co zrobił.
• Ryzyka, Umowy i Audyty w jednym miejscu dają obraz firmy bez zestawiania arkuszy.
• Procesy i procedury utrzymują ciągłość, gdy w zarządzie spółki zmieniają się pokolenia.

Tekst ma charakter informacyjny i opisuje przepisy według stanu na 10 października 2026 r. Nie jest poradą prawną ani podatkową. Wynik zależy od szczegółów: formy firmy, ustroju majątkowego, testamentu i historii podatkowej, dlatego w konkretnej sprawie warto skonsultować się z doradcą: prawnikiem, doradcą podatkowym albo notariuszem.